• Gzm Kucuk

Natürmort un Kısa Tarihi

Edouard Manet bir defasında stil life(natürmort)’a resmin mihenk taşı demiştir.Cansız objelere olan ilgi ile şekillenen bu resim çeşidi; tüm akımlarda,kültürlerde ve periyotlarda popüler olmuştur. Paul Cezanne ve Pablo Picasso gibi İzlenimci akım öncülerinin de çokça tercih ettiği ve ilham aldığı bir kompozisyon türü olmasıyla bilinen natürmortun tarihine sizlerle beraber kısa bir yolculuğa çıkacağız.



Still life (Natürmort) Anlamı


Fransızca ismi nature morte olan sözcük Türkçemize natürmort olarak girmiştir. Resim cansız objelerden yapılan kompozisyon resme aktarılmış halidir. Genellikle bu objeler masa üzerinde bulunur. Çoğu kez de kompozisyonlarda meyve,çiçek gibi organik objeler ve evde bulunan cam işleri ve ya tekstil ürünleri ile beraber kompozisyonlarda yer alır.

‘’Still life ‘’terimi Flemenkçe kelime olan stileven dan kelimesinden türemiştir. 16.yy da bu terim ün kazanmıştır.



TARİHİ


Antik Sanat


Bilinen en eski natürmort resim milattan önce 15.yy da Mısırlılar tarafından yaratılmıştır. Antik mezarlarda ekin, balık ve et dahil olmak üzere gıdaların resimleri bulunmuştur. En ünlü natürmort Menna mezarında bulunmuştur. Mezarın duvarları şaşırtıcı derecede detaylı , günlük sahneleri anlatan resimlerle bezenmiştir.


Still-Life Found in the Tomb of Menna (Photo: The Yorck Project via Wikimedia Commons Public Domain)

Antik Yunanlılar ve Romalılar benzer natürmortlar yaratmışlardır. Çoğunlukla mozaiklerde natürmort kompozisyonlar tercih edilirken,1.yy da Pompeii’de bulunan Still life with Glass Bowl of Fruits and Vases (Cam meyve tabağı ve vazolar natürmortu) adlı fresk keşfedilmiştir.


‘Still Life with Glass Bowl of Fruit and Vases’ (63-79 AD) (Photo: The Yorck Project via Wikimedia Commons Public Domain)


Orta Çağ


Orta çağ boyunca,sanatçılar natürmortu dini amaçlarla kullandılar.İncil’den sahnelerin tasvirlerine sembolik objeler eklemenin yanı sıra,onları tezhip sanatı ile de ifade etmişlerdir.15.yy dan kalma özenle bezenmiş Hours of Catherine of Cleves kitabında bozuk para,deniz kabukları ve meyve tasvirleri bulunabilir.


‘Hours of Catherine of Cleves’ (1440)

Rönesans


Kuzey Rönesans sanatçıları kompozisyonlarda çiçeklere yer verdiler. Farklı ülkelerde yetişen birbiriden farklı çiçeklerin zaman hapsedildiği eşsiz tablolar yarattılar. Bunlara verilebilecek en güzel örneklerden biri Maria van Oosterwijck,Flowers stil life tablosudur. 1630 doğumlu Dutch kadın ressamın renklerin parlaklığı ve kompozisyonun eşsizliği ile ortaya çıkardığı eseri sizlere aktarmak en güzel deneyimlerden biridir.




Bu deneyime eşlik eden bir başka Still life eser ise Willem van Aelst’in Vase of Flowers eseridir.Bu iki Dutch Golden Age (Hollanda Altın Çağı) ressamının natürmort odaklı çalışmaları döneme damga vurmuştur.



Hollanda Altın Çağ sanatçıları , detaylı çiçek tablolarını bir adım daha ileriye taşıdılar. Memento Mori ‘’ölmek zorunda olduğunu hatırla’’ anlamına gelen akımın tablolara yansıması olan Vanitas sanat akımı;tablolara hayatın geçici doğasına dair ipuçları yerleştirerek dönem natürmortlarına daha gizemli ve gothik bir hava katmıştır.Bu ipuçları genellikle kesilmiş çiçekler,kafatasları,mum,mumluklar ve devrik kum saatleri gibi zamanın sonunu tasvir eden objelerden oluşan kompozisyonlardır. Vanitas resimler, memento morilerin aksine keyif veren dünyevi zevkleri de kompozisyonda sergilemiştir.Bunlardan bazıları müzik aletleri,şarap ve kitap gibi objelerdir.


Modern Sanat


Natürmortun popülerliği Modern Sanat akımında da hızla devam etmiştir. En çok bilinen örneklerinden bazıları Cezanne ‘ın elma,şarap şişesi ve su testisi ile oluşturduğu tablolardır. Bir başka meşhur eser Van Gogh , Ayçiçeği tablosudur.



Post-empresyonist dönemin eşsiz tablolarına ek olarak Kübist akımın öncülerinden Pablo Picasso ve Georges Braque tabloları örnek verilebilir.

Günümüzde ise natürmort akımı hiper-gerçekçi tarzda yapılan eserlerde görülmektedir.


Peki sizin en sevdiğiniz dönem hangisi? Peki uyandığınızda hangi tablodan etkilenerek günlük kıyafetinizi hazırlıyorsunuz? Yüzlerce çeşit içerisinden en güzellerini seçmek için sizde Gzm Art sayfamızı ziyaret edin.

36 görüntüleme
  • Facebook - Black Circle
Bize Ulaşın